وبلاگ
علت تپش قلب بعد از قلیان
قلیان، اگرچه در فرهنگ بسیاری از کشورها بهعنوان تفریحی اجتماعی و حتی بیخطر شناخته میشود، اما واقعیتهای پزشکی چهرهای متفاوت از آن نشان میدهند. یکی از شکایتهای شایع در میان مصرفکنندگان قلیان، تپش قلب بلافاصله بعد از مصرف آن است؛ حالتی نگرانکننده که میتواند نشانهای از اختلالات جدیتر در عملکرد قلب یا تأثیرات مخرب نیکوتین و سایر مواد شیمیایی باشد. در این مقاله بهصورت تخصصی و علمی به بررسی علت تپش قلب بعد از قلیان میپردازیم.
قلیان چیست و چگونه عمل میکند؟
قلیان وسیلهای برای مصرف تنباکو است که دود حاصل از سوختن تنباکو را از آب عبور میدهد تا وارد دهان مصرفکننده شود. این تصور غلط وجود دارد که عبور دود از آب، آن را تصفیه میکند، اما تحقیقات نشان دادهاند که دود قلیان حاوی نیکوتین، مونوکسیدکربن، فلزات سنگین و سایر سموم سرطانزا است.
نیکوتین، بازیگر اصلی تپش قلب
مهمترین ماده فعال در تنباکوی قلیان، نیکوتین است. نیکوتین به سرعت وارد جریان خون میشود و به گیرندههای خاصی در سیستم عصبی متصل میگردد. این ماده باعث آزادسازی آدرنالین میشود، که نتیجهی آن افزایش ضربان قلب، انقباض عروق خونی و در برخی موارد بالا رفتن فشار خون است. این همان روندی است که منجر به تپش قلب بعد از قلیان میشود.
علت تپش قلب بعد از قلیان
نقش مونوکسیدکربن در افزایش فشار بر قلب
علاوه بر نیکوتین، دود قلیان حاوی میزان زیادی مونوکسیدکربن (CO) است. این گاز بیرنگ و بیبو با هموگلوبین خون ترکیب شده و مانع از حمل اکسیژن کافی توسط خون میشود. در نتیجه، بدن برای جبران کمبود اکسیژن، ضربان قلب را افزایش میدهد. بنابراین، یکی دیگر از دلایل علمی علت تپش قلب بعد از قلیان، کمبود اکسیژن ناشی از مسمومیت با مونوکسیدکربن است.
تأثیرات فوری قلیان بر سیستم قلبی-عروقی
مصرف حتی یک وعده قلیان میتواند این نتایج فوری را بر بدن داشته باشد:
- افزایش ضربان قلب بین ۱۰ تا ۲۰ ضربه در دقیقه
- افزایش فشار خون
- تنگ شدن عروق محیطی
- کاهش سطح اکسیژن خون
همه این عوامل دست به دست هم میدهند تا احساس ناخوشایند تپش قلب بعد از قلیان را ایجاد کنند.
آیا قلیان از سیگار خطرناکتر است؟
بله، در بسیاری از موارد. هر وعده قلیان ممکن است معادل ۱۰۰ تا ۲۰۰ نخ سیگار نیکوتین و سم وارد بدن کند. به همین دلیل، اثرات قلیان بر روی قلب، ریه و مغز میتواند حتی شدیدتر از سیگار باشد. بنابراین، اگر بعد از قلیان تپش قلب دارید، این هشدار را جدی بگیرید.
بیشتر بخوانید: در سال ۲۰۰۷ انجمن ریه آمریکا مصرف تنباکو به وسیله قلیان را به عنوان ماده ای نوظهور که ممکن است به مرگ منجر شود به جهان معرفی کرد و امروزه مصرف دخانیات یکی از عمدهترین دلایل مرگ و میر قابل پیشگیری در سراسر دنیاست… کلیک کنید
تپش قلب بعد از قلیان در افراد سالم
حتی اگر فرد سابقه بیماری قلبی نداشته باشد، ممکن است تپش قلب بعد از قلیان را تجربه کند. در این موارد، علت معمولاً شامل تحریک سیستم عصبی سمپاتیک، افزایش سطح آدرنالین، و شوک خفیف سیستم تنفسی است. این تپش میتواند همراه با تعریق، بیقراری و سرگیجه نیز باشد.
افراد در معرض خطر بیشتر
برخی افراد بیشتر از سایرین در معرض خطر تپش قلب ناشی از قلیان هستند، از جمله:
- افراد مبتلا به بیماریهای قلبی-عروقی
- مبتلایان به فشار خون بالا
- کسانی که سابقه آریتمی یا ضربان قلب نامنظم دارند
- بیماران ریوی مانند آسم یا COPD
- زنان باردار
مطالعه مقاله ای دیگر: آیا قلیان لاغر می کند؟
مصرف قلیان و اضطراب قلبی
گاهی اوقات تپش قلب بعد از قلیان صرفاً ناشی از استرس و واکنش روانی بدن نسبت به اثرات نیکوتین است. برخی افراد با اضطراب شدید، تنگی نفس، یا حملات پانیک ممکن است تپش قلب را تجربه کنند که منشأ آن بیشتر روانی است تا جسمی، اما در هر صورت نیاز به بررسی دارد.
مدت زمان باقیماندن تپش قلب بعد از قلیان
در اغلب افراد، تپش قلب ناشی از قلیان بین ۱۵ دقیقه تا ۲ ساعت باقی میماند. با این حال، اگر فرد دچار مسمومیت با نیکوتین یا مونوکسیدکربن شده باشد، این علائم ممکن است بیشتر دوام بیاورند یا به درمان پزشکی نیاز پیدا کنند.
درمان خانگی تپش قلب بعد از قلیان
در صورتی که تپش قلب موقتی و خفیف باشد، راهکارهای زیر میتواند کمککننده باشد:
- نوشیدن آب فراوان برای تسریع دفع سموم
- تنفس عمیق و آرام برای کاهش اضطراب
- نشستن در مکانی با هوای تازه
- اجتناب از فعالیت شدید فیزیکی
اما اگر علائم شدید باشند یا همراه با درد قفسه سینه، بیحسی، یا غش کردن باشند، باید فوراً به پزشک مراجعه کرد.
علت تپش قلب بعد از قلیان
آزمایشهای پزشکی برای بررسی تپش قلب
اگر تپش قلب بعد از قلیان به صورت مکرر یا شدید رخ دهد، پزشک ممکن است آزمایشهایی مانند ECG، اکوکاردیوگرافی یا تست ورزش تجویز کند تا سلامت قلبی فرد بررسی شود. در برخی موارد نادر، مصرف قلیان میتواند آریتمی یا اختلال در ریتم قلب ایجاد کند.
قلیان و تأثیر بلندمدت بر قلب
در بلندمدت، مصرف مکرر قلیان میتواند منجر به:
افزایش خطر سکته قلبی
بروز بیماریهای عروقی
ضخیم شدن دیوارههای قلب
کاهش عملکرد بطن چپ
افزایش خطر نارسایی قلبی
بنابراین، تجربه مکرر تپش قلب بعد از قلیان باید به عنوان یک زنگ خطر جدی تلقی شود.
جایگزینهای سالم برای کاهش وابستگی به قلیان
اگر به دنبال راهی برای کاهش مصرف قلیان هستید، میتوانید از جایگزینهای زیر استفاده کنید:
چایهای گیاهی آرامشبخش مانند گلگاوزبان
تنفس عمیق یا مدیتیشن
ورزشهای سبک مانند پیادهروی
مشاوره روانشناسی یا درمان اعتیاد
این روشها نه تنها قلب شما را نجات میدهند، بلکه کیفیت زندگیتان را نیز بهبود میبخشند.
سخن پایانی
علت تپش قلب بعد از قلیان میتواند ترکیبی از عوامل فیزیکی و شیمیایی باشد که اغلب به دلیل وجود نیکوتین، مونوکسیدکربن و سایر مواد مضر است. اگرچه بسیاری قلیان را بیخطر تصور میکنند، اما تپش قلب، یکی از پیامدهای فوری و هشداردهنده آن است که نباید نادیده گرفته شود. توجه به این علائم، مشورت با پزشک، و کاهش مصرف قلیان میتواند گامی مهم در حفظ سلامت قلب و عروق شما باشد.